KBB & Fonksiyonel

Uyku Apnesi ve Cerrahisi

Uyku Apnesi Cerrahisi; geceleri nefes durması (apne), şiddetli horlama ve kandaki oksijen düşüklüğüne yol açarak kalp krizini tetikleyen hastalığın, yumuşak damak, bademcik ve dil köküne yönelik ileri cerrahi ve robotik tekniklerle kalıcı olarak tedavi edilmesidir.

Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA) Nedir?

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS), uyku sırasında üst hava yolunun (damak, dil kökü veya geniz) gevşeyerek nefes borusunu tamamen veya kısmen kapatması sonucu solunumun saniyelerce (bazen dakikalarca) durması hastalığıdır. Basit bir horlama değil, ciddi ve hayati risk taşıyan bir sağlık sorunudur. Nefesin her durduğunda kandaki oksijen seviyesi tehlikeli şekilde düşer, beyin alarm durumuna geçerek kişiyi uykudan mikro düzeyde uyandırır. Bu kısır döngü gece boyu yüzlerce kez tekrarlanır.

Uyku Apnesinin Hayati Belirtileri ve Riskleri Nelerdir?

Arama motorlarında “uykuda nefes durması kalp krizi yapar mı?” sorusu çok sık sorulur. Uyku apnesi tedavi edilmediğinde vücudu kronik bir stres ve oksijensizliğe (hipoksi) maruz bırakır. Başlıca belirtileri ve riskleri şunlardır:

Çok şiddetli horlama ve eşler tarafından fark edilen uykuda nefes durması / tıkanarak uyanma (boğulma hissi).
Sabahları şiddetli baş ağrısı, ağız kuruluğu ile yorgun (hiç uyumamış gibi) uyanma.
Gün içinde aşırı uyku hali (direksiyon başında veya toplantıda uyuklama).
Hayati Riskler: Oksijensizliğe bağlı gelişen inatçı Hipertansiyon (yüksek tansiyon), Kalp Ritmi Bozuklukları (Aritmi), Gece Kalp Krizi geçirme riski ve İnme (Felç).

Uyku Apnesi Cerrahisi Nasıl Yapılır?

Teşhis için öncelikle uyku laboratuvarında Polisomnografi (Uyku Testi) yapılır. CPAP (basınçlı hava maskesi) cihazını tolere edemeyen, genç veya belirgin anatomik darlığı olan hastalarımız için cerrahi altın standarttır. Kliniğimizde Uyku Endoskopisi (DISE) ile tıkanıklığın yeri (burun, damak, dil kökü, gırtlak kapağı) nokta atışı tespit edilir.

Tedavide genellikle tek bir bölgeye değil, Çok Seviyeli Cerrahi (Multi-level Surgery) uygulanır:

Burun Cerrahisi: Rahat hava akışını sağlamak için septoplasti ve konka küçültme.
Damak ve Faringeal Cerrahiler: Uvulopalatofaringoplasti (UPPP), lateral faringoplasti veya ekspansiyon sfinkter faringoplasti ile sarkan yumuşak damağın gerilmesi, büyük bademciklerin alınması ve nefes borusunun genişletilmesi.
Dil Kökü Cerrahisi: Arkaya kaçan dil kökünü küçültmek için radyofrekans uygulamaları, askı yöntemleri veya robotik cerrahi/hipoglossal sinir stimülasyonu.

Cerrahi sonrası hava yolu kalıcı olarak açılır. Hastaların büyük bir çoğunluğu yıllardır hasret kaldıkları derin, dinlendirici uykuya kavuşur, gün içi yorgunlukları biter ve kardiyovasküler riskleri sağlıklı insanların seviyesine geriler.

Uyku apnesi olduğumu nasıl anlarım?

En belirgin şikayetler; çok gürültülü horlama, uykuda nefesin kesildiğini eşinizin fark etmesi (tanık olunan apne), sabahları yorgun/baş ağrısıyla uyanma ve gün içinde sürekli uyuklama halidir.

Uyku apnesi kesin olarak teşhis edilebilir mi?

Evet. Kesin teşhis ve hastalığın şiddeti, bir gece uyku laboratuvarında yatırılarak yapılan ‘Polisomnografi (Uyku Testi)’ ile konulur.

CPAP cihazı kullanmak istemiyorum, ameliyat kesin çözüm mü?

Hastanın kilosuna, çene yapısına ve tıkanıklığın yerine göre uygun cerrahi (özellikle burun ve damak ameliyatları kombine edildiğinde) hafif ve orta dereceli apnelerde CPAP cihazından kurtulmanızı sağlayabilir.

Apne ameliyatı riskli midir?

Her cerrahi gibi anestezi ve kanama riskleri taşır. Ancak üst hava yolu anatomisine hakim deneyimli bir KBB cerrahı tarafından yapıldığında komplikasyon oranı düşüktür.

UPPP (Damak Cerrahisi) sonrası çok ağrım olur mu?

Boğaz bölgesine müdahale edildiği için ameliyattan sonraki ilk 1 hafta yutkunma sırasında ağrı (bademcik ameliyatı benzeri) hissedilir. Bu süreçte sulu ve yumuşak gıdalar tüketilmesi istenir.

Ameliyat sonrası sesim veya yutkunmam bozulur mu?

Doğru teknikle yapıldığında kalıcı bir yutma bozukluğu (gıdaların burna kaçması vb.) beklenmez. Sesin rezonansında çok hafif bir değişiklik olabilir ancak bu konuşmayı bozmaz.

Fazla kiloların uyku apnesine etkisi var mıdır?

Kesinlikle vardır. Boyun ve gıdı bölgesindeki yağlanma, yatar pozisyonda hava yolunu daraltan en büyük faktördür. Cerrahi ile birlikte mutlaka kilo verilmesi de önerilir.